Język programowania PHP – czym jest, jak działa i do czego służy?

Zobacz, dlaczego warto z niego korzystać

Baner wejsciowyParallax
udi / blog

Język programowania PHP – czym jest, jak działa i do czego służy?

Zobacz, dlaczego warto z niego korzystać

avatar
Aleksandra Skalska
20 lipca 2021
laptop telefon i notes na biurku

Powstał w 1995 roku, ale do dziś stanowi jeden z najczęściej używanych języków programowania. Według TIOBE index, PHP znajduje się na 8. pozycji pod względem popularności na świecie, a przy jego użyciu stworzono najbardziej znane strony internetowe, takie jak Facebook, Wikipedia czy Yahoo.

Co sprawia, że język PHP jest tak chętnie i często wykorzystywany? Dlaczego to właśnie na nim warto oprzeć swój biznes?

Czym jest język PHP?

PHP jest jednym z najbardziej wszechstronnych języków programowania stron i aplikacji internetowych na świecie. Jego szeroki zakres funkcji i dodatków je rozszerzających, łatwa dostępność i ogromne wsparcie społeczności sprawiły, że PHP od lat jest faworytem zarówno wśród początkujących programistów, jak i zaawansowanych software house’ów. Czym dokładnie się charakteryzuje?

PHP to akronim od Hypertext Preprocessor (kiedyś Personal Home Page). Jest to interpretowany język skryptowy, który służy do tworzenia dynamicznych stron www i aplikacji internetowych. Jako, że PHP jest językiem backendowym najczęściej pisane są w nim różne funkcjonalności, które przekształcają statyczne struktury w dynamiczne strony internetowe – takie, które mogą się zmieniać w czasie rzeczywistym, a wyświetlane treści są zależne od ich konfiguracji (np. ze względu na strefę czasową czy rodzaj przeglądarki).

To także oprogramowanie typu open source – dostępne na zasadach wolnej licencji. Każdy kto chce się nim posługiwać, może zupełnie za darmo z niego korzystać, czyli pobrać kopię, zainstalować i swobodnie używać (zarówno do celów prywatnych, jak i komercyjnych). PHP daje pełny dostęp do swojego kodu źródłowego, dzięki czemu programiści posiadający odpowiednie umiejętności, mogą go modyfikować i przesyłać swoje propozycje zmian do osób, które go nadzorują. To sprawia, że kod dynamicznie się rozwija, a nad oficjalną wersją projektu pieczę sprawuje firma Zend Company założona przez twórców PHP.

Oprócz tego jest wydajny, łatwy do nauczenia i prosty we wdrożeniu. To wszystko sprawia, że język PHP jest używany przez prawie 80% wszystkich stron internetowych!

Historia powstania PHP

Początek historii języka PHP sięga lat 90. XX wieku, kiedy to Rasmus Lerdorf (duńsko-grenlandzki programista) zaprojektował zestaw skryptów Perla. Miały one służyć do monitorowania użytkowników odwiedzających jego witrynę. Kiedy ruch znacznie się zwiększył, Lerdorf przepisał skrypty na język C, a niedługo później (w 1995 roku) zdecydował się publicznie udostępnić innym programistom swój kod źródłowy. Wtedy połączono go z narzędziem Form Interpreter (również stworzonym przez Lerdorfa), co dało początek pierwszej wersji języka PHP/FI. Potencjał tego rozwiązania został szybko zauważony i skupił wokół siebie aktywną grupę osób ze środowiska programistycznego, która wspierała jego dalszy rozwój.

Do 1997 roku powstały dwie nowe aktualizacje, ale przełomowe okazały się prace dwóch izraelskich programistów – Zeeva Suraskiego i Andi’ego Gutmansa. To oni przepisali dotychczasowy kod i nadali mu nową architekturę, tworząc kolejną, znacznie ulepszoną wersję – PHP 3.0. Nie tylko miała ona większą wydajność, ale przede wszystkim była modułowa i posiadała zalążkowe programowanie obiektowe.

Kamieniem milowym w rozwoju języka okazała się jednak być jeszcze nowsza aktualizacja do PHP 4.0, która opierała się na nowym silniku języka skryptowego, nazwanym Zend Engine. Od tego momentu kod jest stale rozwijany i udoskonalany. Do 2021 roku ukazało się kilka kolejnych wersji, a najnowsza z nich to PHP 8.

Skryptowy język po stronie serwera. Jak działa PHP?

Przede wszystkim PHP to język skryptowy. Używa się go w celu zautomatyzowania niektórych procesów, które inaczej musiałyby zachodzić krok po kroku za każdym razem, gdy uruchamiany jest kod witryny. Konkretniej mówiąc, skrypty to pliki tekstowe zawierające instrukcję w języku PHP, które każą komputerowi wykonywać różne czynności bez konieczności ręcznego przeładowania strony – np. otwieranie się okien dialogowych lub start animacji w odpowiedzi na określone działanie użytkownika czy też przechowywanie konkretnych danych w bazach danych. Ponieważ jednak przeglądarka nie rozumie skryptów PHP, zwykle są one osadzone w innym języku – np. kodzie HTML w postaci bloków ograniczonych znacznikami .

Ponadto język PHP to tzw. język server-side, czyli pracujący po stronie serwera. Oznacza to, że zanim cokolwiek dotrze do przeglądarki komputera, najpierw jest przetwarzane i weryfikowane na serwerze sieciowym. W odróżnieniu do oprogramowania client-side, server-side nie ma możliwości manipulowania danymi przez użytkownika – wszystkie kluczowe operacje i wyliczenia są (lub powinny być) kontrolowane przez zamknięty na modyfikacje kod na serwerze, do którego nie ma on dostępu.

Jak dokładnie wygląda proces pracy po stronie serwera?

  • Wpisujesz adres strony w okno przeglądarki.
  • Twoje żądanie wyświetlenia tej strony wysyłane jest do serwera, który sprawdza, czy plik .php jest z nim powiązany.
  • Jeśli tak, to następnie wysyłany jest on do interpretera PHP, który przetwarza plik – wyszukuje w jego treści tzw. wstawek PHP, tłumaczy kod, sprawdza żądanie w bazie danych i zastępuje je wynikiem jego wykonywania.
  • W efekcie interpreter odsyła żądane dane wyjściowe w postaci wygenerowanego kodu HTML do serwera, który z kolei wysyłany jest do Twojej przeglądarki internetowej.
  • Docelowa strona otwiera się na Twoim komputerze.

Do czego służy język PHP?

Wachlarz możliwości wykorzystania języka PHP jest naprawdę spory. Może być używany zarówno do tworzenia dynamicznych i interaktywnych stron internetowych, jak i aplikacji, narzędzi biznesowych czy platform e-commerce. Doskonale nadaje się też do różnych zadań internetowych – od wysyłania wiadomości e-mail i zbierania formularzy internetowych po uzyskiwanie dostępu i modyfikowanie plików cookies.

Ponieważ PHP może przechowywać, usuwać i modyfikować informacje w bazie danych, staje się również mocną podstawą do tworzenia systemów do zarządzania treścią (CMS), sklepów internetowych, systemów do zarządzania relacjami z klientem (CRM), a nawet portali społecznościowych.

Czy wiesz, że…

Językiem PHP zostały napisane jedne z największych i najbardziej popularnych stron na świecie! Wśród nich są m.in.:

  • Facebook
  • Wikipedia
  • Tumblr
  • Slack
  • MailChimp
  • WordPress
  • Magento
  • Yahoo!
  • Canva
  • Spotify
  • BlaBlaCar

PHP a WordPress

Większość dostępnych obecnie systemów CMS została stworzona na podstawie języka PHP. Oprócz najbardziej znanego WordPressa, do tej grupy zaliczają się także m.in. Drupal, czy Joomla. Jednak to ten pierwszy zdecydowanie zdominował rynek stron internetowych – prawie 80% z nich działa na jego podstawie. Dlaczego fakt, że WordPress powstał przy pomocy PHP jest ważny?

W przypadku, jeśli posiadasz na nim swoją witrynę i planujesz dostosować ją do swoich potrzeb (czyli np. stworzyć dla niej niestandardowe rozwiązania lub dedykowane dodatki), będziesz musiał zrobić to właśnie przy pomocy kodu w tym języku. Ważne jest też pilnowanie aktualizacji PHP do najnowszej wersji, by zapewnić swojej stronie lepsze, szybsze i przede wszystkim bezpieczniejsze działanie.

Potrzebujesz zmian na swojej stronie lub w WordPressie?

W UDI specjalizujemy się w języku PHP i dedykowanych rozwiązaniach CMS. Sprawdź, jak możemy Ci pomóc!

7 zalet PHP. Dlaczego warto na nim oprzeć swój biznes?

Popularność języka PHP niewątpliwie związana jest z szeregiem jego możliwości i zalet. Jeśli nadal nie wiesz, czy warto zbudować swoją stronę lub aplikację w oparciu o jego kod, zapoznaj się z 7 korzyściami, jakie możesz zyskać!

  • Opłacalność
  • PHP to język o otwartym kodzie źródłowym, co oznacza, że zupełnie za darmo można go używać i implementować. Dzięki temu nie musisz ponosić dodatkowych kosztów związanych z zakupem drogich licencji lub oprogramowania.

  • Stabilność i aktywne wsparcie społeczności
  • PHP ma ogromną bazę wspierającej go międzynarodowej społeczności, która stale ulepsza jego funkcjonalności, a także posiada imponującą pulę zasobów i udogodnień. Istnieją setki rozwiązań opartych na PHP, które zostały już wcześniej przetestowane, więc nie trzeba inwestować środków w odkrywanie ich na nowo.

    Co więcej, PHP istnieje od 1995 roku i stale się rozwija. Regularnie pojawiają się jego kolejne, ulepszone wersje, które niwelują możliwość występowania błędów.

  • Oszczędność czasu
  • Język PHP pozwala na programowanie obiektowe, co umożliwia ponowne wykorzystanie kodu. Komponenty PHP są przeznaczone do wielokrotnego użytku, dzięki czemu zaoszczędzają programistom dużo czasu i pracy w procesie tworzenia.

    PHP ma też wiele dobrze znanych i cenionych frameworków, takich jak Laravel, Symfony czy CodeIgniter. Każdy z nich posiada własną funkcjonalność, a także oferuje szybki i bezpieczny rozwój w określonych dziedzinach.

    PHP został celowo zoptymalizowany pod kątem szybkiego tworzenia różnych stron i aplikacji internetowych. Dla firm oznacza to, że produkt lub usługa IT będzie potrzebować mniejszych nakładów czasowych i finansowych, dzięki czemu zwrot z inwestycji może nastąpić znacznie szybciej niż w przypadku innych języków.

  • Szeroka kompatybilność
  • Ogromną zaletą PHP jest jego wszechstronność. Przede wszystkim jest on obsługiwany przez różne systemy operacyjne, takie jak Windows, Unix, Linux, MacOS itp. Dzięki temu możesz bezproblemowo tworzyć aplikacje wieloplatformowe, nie martwiąc się o błędy zgodności.

    Ponadto jedną z jego najmocniejszych i najbardziej znaczących możliwości jest obsługa ponad 20 rodzajów baz danych (np. MySQL, MongoDB, PostgreSQL) oraz większości serwerów, w tym Apache, Microsoft IIS, Netscape, iPlanet, Caudium, Xitami i Tornado.

  • Skalowalność
  • Budując stronę internetową lub aplikację internetową, w planach zwykle zakładany jest jej rozwój w przyszłości i obsługa coraz to większej liczby użytkowników. Dzięki PHP z łatwością można rozbudować projekty o dodatkowe funkcjonalności, które będą odpowiadać aktualnym potrzebom biznesu na danym etapie.

  • Przejrzysta dokumentacja
  • Kod PHP charakteryzuje się przejrzystością i doskonałą dokumentacją, przez co zapoznanie się z kodem i jego zrozumienie jest proste i zajmuje niewiele czasu. To szczególnie ważne z punktu widzenia konieczności zmiany programisty lub całego zespołu zajmującego się daną stroną lub aplikacją.

  • Łatwe utrzymanie
  • Kod aplikacji PHP może być dowolnie modyfikowany i zmieniany w zależności od aktualnych potrzeb lub wymagań biznesowych. Jego elastyczność pozwala na dokonywanie zmian funkcjonalności w każdym momencie trwania projektu, nawet już po jego zakończeniu. Ze względu na to, że PHP jest napisany w spójny sposób, utrzymanie i wsparcie opartego na nim projektu może zapewnić dowolny zespół programistów, niekoniecznie ten, który odpowiadał za jego tworzenie.

Przyszłość języka PHP. Czy warto go wybrać?

Pomimo upływu lat, PHP nadal pozostaje w niewątpliwej czołówce języków programowania. Większość stron internetowych jest w nim stworzona, a jego najbardziej znany CMS – WordPress – bezustannie zyskuje na popularności. PHP jest solidnym i bezpiecznym językiem, który stale poszerza swoje możliwości i ewoluuje w celu dopasowania się do nowej, cyfrowej rzeczywistości. Właśnie dlatego jego najbliższa przyszłość wydaje się być świetlana.

Jeśli szukasz pewnych rozwiązań technologicznych dla swojego biznesu, PHP oferuje w tym obszarze niezrównane możliwości. Za jego pomocą można wykonywać różnego rodzaju projekty IT – strony www z szeroką gamą funkcjonalności, serwisy korporacyjne czy aplikacje webowe.

Masz pomysł na projekt?

Skontaktuj się z nami, a my doradzimy Ci, w jakiej technologii najlepiej go wykonać i przygotujemy wstępną wycenę zlecenia.

Podziel się tym artykułem z innymi!

Twitter Facebook Linke.din
avatar
Aleksandra Skalska
Marketing Manager
W UDI zarządza całym marketingiem – odpowiada m.in. za PR i komunikację marki na wielu kanałach. Planuje, tworzy, analizuje i ciągle wymyśla kolejne koncepcje kreatywne. Poza pracą uwielbia podróże, jedzenie i skandynawskie powieści kryminalne.