Wtyczka nie naprawi hostingu ani motywu

Zaczynam od tej sekcji, bo bez niej cała reszta jest naprawianiem objawów.

Serwer współdzielony o niskim priorytecie, ze starą wersją PHP i bez pamięci podręcznej po stronie serwera, wygeneruje wysoki czas odpowiedzi zanim jakikolwiek kod motywu się uruchomi. Żadna wtyczka tego nie skróci, bo problem jest przed nią w kolejce. Podobnie z bazą, w której tabela z metadanymi ma kilkaset tysięcy wierszy śmieci.

Druga rzecz to motyw. Rozbudowany kreator stron generujący zagnieżdżone sekcje, dziesiątki kontenerów i osobne arkusze stylów dla każdego bloku tworzy strukturę dokumentu, która sama z siebie kosztuje czas przy każdym przeliczeniu układu. Widzę to na większości serwisów, które przejmuję do opieki: warstwa optymalizacyjna walczy z warstwą, która produkuje problem.

Pamięć podręczna stron: fundament

To pierwsza i najważniejsza kategoria, bo dotyka czasu odpowiedzi serwera, a ten wchodzi w każdy pozostały pomiar.

Wybór zależy od środowiska, nie od rankingów w internecie. Jeżeli hosting korzysta z serwera LiteSpeed, sięgam po dedykowaną wtyczkę tego producenta — jest darmowa i korzysta z pamięci podręcznej na poziomie serwera, czego żadne rozwiązanie w PHP nie zastąpi. Na zwykłym Apache’u lub nginksie dobrze sprawdza się płatny WP Rocket, głównie dlatego, że domyślne ustawienia są bezpieczne i nie wymagają godziny testów. Z darmowych opcji sensownie działają WP Super Cache i Cache Enabler, a W3 Total Cache daje najwięcej kontroli i najwięcej możliwości zepsucia czegoś przy okazji.

Obrazy i kolejność wczytywania

Druga kategoria, w której zysk jest duży, a ryzyko małe.

Do konwersji i kompresji używam jednego z trzech narzędzi: Imagify, ShortPixel albo EWWW. Różnią się modelem rozliczeń i tym, czy przetwarzanie odbywa się na serwerze, czy w chmurze dostawcy — jakość efektu jest porównywalna. Kluczowe jest to, żeby narzędzie serwowało nowsze formaty plików z zapasową wersją dla przeglądarek, które ich nie obsługują, i żeby generowało rozsądny zestaw rozmiarów pośrednich.

Osobna sprawa to element odpowiedzialny za największe wyrenderowanie treści. WordPress od dłuższego czasu sam oznacza pierwszy obraz w treści jako priorytetowy i wyłącza dla niego leniwe wczytywanie, ale przy motywach opartych na kreatorach ta logika bywa nieskuteczna, bo grafika nagłówkowa siedzi w tle sekcji jako obraz w arkuszu stylów. Wtedy trzeba to ustawić ręcznie i żadna wtyczka nie odgadnie tego za Ciebie.

Zarządzanie plikami skryptów i stylów

Tu przeniósł się główny ciężar pracy po marcowej zmianie w zestawie wskaźników.

Narzędzia, które używam najczęściej, to Perfmatters i Asset CleanUp. Oba pozwalają na to samo: wyłączanie konkretnych plików na wybranych adresach, typach wpisów lub całych sekcjach serwisu, bez pisania kodu. Do tego dochodzi wyłączanie funkcji WordPressa, których serwis nie używa — emotikonów, osadzeń, interfejsu programistycznego w nagłówku, wersji roboczych zapisywanych co minutę.

Czego bym nie robił bezrefleksyjnie: włączania opcji odkładania całego JavaScriptu do momentu pierwszej interakcji użytkownika. Jest w każdej większej wtyczce optymalizacyjnej, ładnie podnosi ocenę w testach laboratoryjnych i jednocześnie potrafi wyraźnie pogorszyć pomiar czasu reakcji, bo cały koszt inicjalizacji spada na pierwsze kliknięcie. Po zmianie w zestawie wskaźników ta opcja z pomocnej stała się ryzykowna i warto przejrzeć serwisy, w których została włączona rok czy dwa lata temu.

Czcionki i skrypty firm zewnętrznych

Kategoria najczęściej pomijana, a odpowiedzialna za dużą część przesunięć układu i zajętego wątku przeglądarki.

Czcionki: przechowuję je lokalnie, zamiast pobierać z serwerów zewnętrznych. Robi to za mnie większość wtyczek optymalizacyjnych, są też narzędzia wyspecjalizowane. Do tego ograniczam liczbę odmian do tych faktycznie używanych — trzy grubości zamiast siedmiu — i pilnuję sposobu wyświetlania tekstu w czasie wczytywania, żeby nie pojawiał się skok po podmianie kroju.

Banery zgód to osobny temat i po marcowych zmianach w wymaganiach dotyczących przekazywania zgód w narzędziach Google nie da się ich po prostu usunąć. Można natomiast wybrać rozwiązanie lekkie: bez animacji, bez ładowania zewnętrznych bibliotek, z treścią wstawianą w kodzie strony, a nie dorysowywaną po wczytaniu. Baner, który pojawia się z opóźnieniem i przesuwa zawartość, potrafi samodzielnie zepsuć wskaźnik stabilności układu na całym serwisie.

Diagnostyka i porządki w bazie

Bez pomiaru cała ta praca jest zgadywaniem, więc jedna kategoria narzędzi służy wyłącznie do patrzenia.

Query Monitor jest tu dla mnie pozycją obowiązkową. Pokazuje liczbę i czas zapytań do bazy, hooki, ładowane skrypty i — co najważniejsze — wskazuje wtyczkę odpowiedzialną za każde z tych zapytań. To najszybszy sposób, żeby ustalić, która wtyczka generuje dwie sekundy pracy na stronie kategorii.

Do porządków w bazie używam WP-Optimize: usuwanie wersji roboczych, autozapisów, spamu z komentarzy, osieroconych metadanych, czyszczenie tabel przejściowych. Przy serwisie z pięcioletnią historią potrafi to wyraźnie odchudzić bazę.

I rzecz najmniej techniczna, a najbardziej skuteczna: własny arkusz z listą adresów, wynikami z narzędzi Google i datami zmian. Dane polowe aktualizują się w oknie kilku tygodni, więc bez notatek nie da się połączyć efektu z przyczyną.

Ile wtyczek to za dużo

Na koniec pytanie, które i tak zawsze wraca.

Nie ma dobrej liczby. Jest za to reguła, która mi się sprawdza: jedna wtyczka na jedno zadanie i żadna funkcja włączona w dwóch miejscach naraz. Najgorsze wyniki, jakie widziałem, powstawały nie z braku optymalizacji, a z jej nadmiaru — dwa systemy pamięci podręcznej, dwa mechanizmy leniwego wczytywania, dwie wtyczki łączące arkusze stylów. Efekty się nie dodają, tylko wchodzą sobie w drogę.

I ostatnia myśl, mniej techniczna. Zielony wynik w narzędziach Google nie jest celem samym w sobie i nie jest gwarancją lepszych pozycji — to jeden z wielu sygnałów, i to nie najsilniejszy. Celem jest strona, na której da się pracować z telefonu w słabym zasięgu. Wtyczki pomagają w tym o tyle, o ile pod nimi jest sensowny serwer i motyw, który nie generuje pracy bez potrzeby.